Trong những năm gần đây, gây tê vùng mạc chậu (Fascia Iliaca Compartment Block – FICB) được xem là một phương pháp giảm đau hiện đại, hiệu quả và an toàn hơn so với gây tê ngoài màng cứng (Epidural Analgesia) trong nhiều trường hợp phẫu thuật thay khớp háng.
1. Gây tê vùng mạc chậu là gì?
Gây tê vùng mạc chậu là kỹ thuật tiêm thuốc tê vào khoang giữa cơ thắt lưng chậu và mạc chậu, nơi chứa các nhánh thần kinh chi phối cảm giác vùng háng và đùi như thần kinh đùi, thần kinh bì đùi ngoài và thần kinh bịt.
Với sự hỗ trợ của siêu âm, bác sĩ gây mê có thể quan sát trực tiếp cấu trúc giải phẫu, đảm bảo thuốc tê được tiêm chính xác vào vị trí mong muốn, giúp giảm đau hiệu quả mà vẫn đảm bảo an toàn.
2. So sánh giữa gây tê mạc chậu và gây tê ngoài màng cứng
|
Tiêu chí
|
Gây tê ngoài màng cứng
|
Gây tê vùng mạc chậu
|
|
Hiệu quả giảm đau
|
Tốt, nhưng chủ yếu ở một bên hoặc vùng thấp hơn thắt lưng
|
Giảm đau tốt vùng háng, đùi, đặc biệt sau mổ thay khớp háng
|
|
Ảnh hưởng vận động
|
Dễ gây yếu chi dưới, khó tập đi sớm
|
Ít ảnh hưởng vận động, bệnh nhân có thể vận động sớm hơn
|
|
Tác dụng phụ
|
Có thể gây tụt huyết áp, bí tiểu, ngứa, buồn nôn
|
Ít tác dụng phụ, không ảnh hưởng huyết động
|
|
Kỹ thuật thực hiện
|
Đòi hỏi chính xác cao, khó thực hiện ở người cao tuổi có biến dạng cột sống
|
Dễ thực hiện hơn, đặc biệt khi có hướng dẫn siêu âm
|
|
Độ an toàn
|
Có nguy cơ nhiễm trùng, chảy máu khoang ngoài màng cứng
|
Ít nguy cơ biến chứng, hầu như không ảnh hưởng thần kinh trung ương
|
3. Lợi ích nổi bật của gây tê vùng mạc chậu
- ✅ Giảm đau hiệu quả: kiểm soát tốt cơn đau trong 24–48 giờ đầu sau mổ.
- ✅ Giảm sử dụng thuốc giảm đau toàn thân, đặc biệt là opioid – giúp tránh buồn nôn, nôn, mệt mỏi, lú lẫn sau mổ.
- ✅ Giúp vận động sớm, phục hồi chức năng nhanh hơn, giảm nguy cơ huyết khối tĩnh mạch sâu.
- ✅ An toàn cao, ít biến chứng, phù hợp cho người lớn tuổi hoặc có bệnh lý tim mạch, hô hấp.
- ✅ Kỹ thuật thực hiện nhanh, có thể áp dụng thường quy trong chương trình hồi phục sớm sau phẫu thuật (ERAS).
4. Ứng dụng tại Bệnh viện đa khoa Hải Dương
Tại Bệnh viện đa khoa Hải Dương , kỹ thuật gây tê vùng mạc chậu dưới hướng dẫn siêu âm đã được áp dụng cho các bệnh nhân phẫu thuật thay khớp háng.
Các bác sĩ Khoa Gây mê – Hồi sức được đào tạo chuyên sâu về gây tê vùng, đảm bảo kỹ thuật được thực hiện chính xác, an toàn và đạt hiệu quả tối ưu.
Kết quả bước đầu cho thấy bệnh nhân ít đau hơn, hồi phục nhanh hơn và hài lòng hơn so với phương pháp giảm đau truyền thống.
5. Kết luận
Gây tê vùng mạc chậu là giải pháp giảm đau hiệu quả, an toàn và thân thiện với người bệnh sau phẫu thuật thay khớp háng. Phương pháp này giúp giảm đau tốt, hạn chế tác dụng phụ của thuốc giảm đau toàn thân, tạo điều kiện cho bệnh nhân sớm vận động và phục hồi chức năng.
Bệnh viện đa khoa Hải Dương sẽ tiếp tục mở rộng ứng dụng các kỹ thuật gây tê vùng hiện đại, hướng tới mục tiêu “Giảm đau tối đa – An toàn tối ưu – Hồi phục nhanh chóng” cho người bệnh.
Tác giả: Bs CK1 Bùi Thị Thanh Loan
Khoa: PTGMHS – Bệnh viện đa khoa Hải Dương