Ứng dụng gạn tách tiểu cầu bằng máy tự động tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Hải Dương

Phần lớn đại đa số cán bộ y tế điều trị cho bệnh nhân có liên quan đến máu chỉ tiếp xúc và biết đến máu và chế phẩm máu như: Máu toàn phần, khối hồng cầu, huyết tương tươi đông lạnh là chủ yếu, còn các chế phẩm khác của máu còn khá mơ hồ. Với tiểu cầu thì lại càng mơ hồ hơn giữa Tiểu cầu máy (khối tiểu cầu gạn tách từ một người cho) và Tiểu cầu pool ( đơn vị tiểu cầu được gạn tách từ nhiều đơn vị máu toàn phần cùng nhóm, có thể từ 4 hoặc 6 hoặc 8 đơn vị và thường gọi tắt là khối tiểu cầu pool 4, pool 6 hay pool 8). Về ưu việt của tiểu cầu máy ( gọi tắt của khối tiểu cầu gạn tách từ một người cho) là hơn hẳn tiểu cầu pool về nhiều mặt như: Chất lượng tốt hơn ( số lượng tiểu cầu nhiều hơn), an toàn về mặt miễn dịch hơn, chủ động hơn,…

Khác với hiến máu toàn phần, gạn tách tiểu cầu là phương pháp chiết tách tiểu cầu và một phần huyết tươngcủa một người hiến, còn các tế bào máu khác được truyền trả lại người hiến.

Truyền máu là một liệu pháp điều trị rất có hiệu quả trong nhiều bệnh lý và đã góp phần hỗ trợ quan trọng trong điều trị và bảo vệ sức khỏe cộng đồng. Trước đây, việc truyền máu toàn phần rất phổ biến do chưa có máy ly tâm lạnh để điều chế các thành phần máu. Dần dần xuất hiện máy ly tâm lạnh rồi đến các hệ thống máy tách tế bào tự động nên hiện nay việc truyền máu toàn phần là rất hãn hữu, thay vào đó là truyền từng thành phần theo nhu cầu điều trị của người bệnh hoặc áp dụng để gạn tách các tế bào máu phục vụ cho ghép tế bào gốc… Điều này mang đến rất nhiều lợi ích trong việc điều trị.

Khoa Huyết học lâm sàng Truyền máu - Bệnh viện đa khoa tỉnh Hải Dương đã được trang bị máy tách tế bào tự động NGL XCF 3000. Đây là hệ thống tách tế bào máu tự động hiện đại nhằm đáp ứng yêu cầu điều trị của bệnh nhân bị giảm tiểu cầu. Kỹ thuật này không những có lợi cho bệnh nhân mà còn có lợi cho người hiến máu bởi chỉ lấy duy nhất tiểu cầu và một lượng ít huyết tương để pha loãng còn hồng cầu, bạch cầu và phần lớn huyết tương được lấy ra sẽ trả lại cho người hiến nên hầu như không ảnh hưởng đến sức khỏe của người hiến máu.

Với mỗi lần hiến, số lượng tiểu cầu được lấy là 300 x 10⁹ (tương đương 300 tỉ tiểu cầu) và khoảng 200 ml huyết tương. Số lượng tiểu cầu được hiến mất khoảng 20% số lượng tiểu cầu so với ban đầu. Đồng nghĩa với việc theo tiêu chuẩn hiến tiểu cầu bằng máy, người hiến phải có hơn 200.000 tiểu cầu/mm³. Khi đó, số lượng tiểu cầu còn lại của người hiến là 160.000 – 170.000 tiểu cầu/mm³, số lượng này vẫn ở giới hạn của người bình thường và không ảnh hưởng gì đến cơ thể. Tuy nhiên, người hiến tiểu cầu phải được khám và có những tiêu chuẩn lựa chọn riêng. Những người được chọn lựa hoàn toàn yên tâm về sức khỏe sau khi hiến.

Khác với hồng cầu có đời sống 120 ngày, tiểu cầu có đời sống 8 – 12 ngày. Mỗi ngày, có khoảng 75.000 tiểu cầu được hình thành và chúng sẽ được đổi mới hoàn toàn trong 4 ngày. Việc hiến tiểu cầu không ảnh hưởng đến số lượng tiểu cầu hiện tại và sau này của người hiến do cơ thể vẫn sản sinh tiểu cầu đều đặn hàng ngày.

Do được lấy từ 1 người cho duy nhất và quy trình sản xuất khép kín, thời gian ngắn nên hạn chế được những bất đồng miễn dịch, giảm nguy cơ lây nhiễm các bệnh qua đường truyền máu, giảm nguy cơ nhiễm khuẩn, thời gian bảo quản lâu hơn. Số lượng bạch cầu gần như được loại bỏ hoàn toàn nên giảm nguy cơ dị ứng. Số lượng và chất lượng tiểu cầu trong mỗi đơn vị tiểu cầu máy để truyền cho người bệnh là rất tốt (khoảng ≥ 300 x 10⁹/ Đơn vị 250ml).

Với những thế mạnh nổi trội và kỹ thuật tiên tiến, cùng hệ thống trang thiết bị hiện đại, đến nay Khoa Huyết học lâm sàng Truyền máu - Bệnh viện đa khoa tỉnh Hải Dương đã tiến hành hơn trên 60 ca gạn tách tiểu cầu, đem lại nguồn sống cho rất nhiều người bệnh. Bởi vậy rất mong các tình nguyện viên, những người hiến máu hãy tham gia hiến tiểu cầu cũng giống như hiến máu để có được nguồn chế phẩm quý giá của máu đưa đến kịp thời với những bệnh nhân đang ngày ngày trông đợi. Cũng rất mong các cơ sở y tế trong tỉnh liên hệ với Bệnh viện đa khoa tỉnh Hải Dương để có được đơn vị tiểu cầu chất lượng đến với những bệnh nhân có chỉ định sử dụng.

                                               Ths.Bs Đặng Xuân Hoàng

                                               Trưởng Khoa Huyết học lâm sàng truyền máu