1. Định nghĩa
Hội chứng ống cổ tay là một rối loạn thần kinh ngoại vi thường gặp nhất, do thần kinh giữa bị chèn ép trong ống cổ tay, nữ thường gặp hơn và gấp 4 lần nam giới trong cùng độ tuổi, trong ống cổ tay chứa đựng thần kinh giữa và gân gấp các ngón tay, Ống cổ tay được tạo bởi mạc giữ gân gấp và các vách chung quanh là bờ của các xương cổ tay là một ống kém đàn hồi, khi áp lực trong ống cổ tay tăng lên thì thần kinh giữa là thành phần bị chèn ép trực tiếp.
Thần kinh giữa: dây màu vàng
2. Nguyên nhân
Do tăng thể tích ống cổ tay:
- Mang thai: triệu chứng ống cổ tay hay xuất hiện vào giữa và cuối thai kỳ
Do các bệnh về chuyển hóa, bệnh hệ thống
- Tiểu đường
- Suy giáp
- Viêm khớp dạng thấp
- Acromegaly: Bệnh to đầu chi
- Bệnh của mô liên kết
Do chấn thương vùng cổ tay, gãy đầu dưới xương quay di lệch
Do bất thường giải phẫu vùng cổ tay:
- Ống cổ tay nhỏ bẩm sinh
- Dị dạng các gân gập
- Bướu vùng cổ tay: bướu mỡ, bướu màng gân…
3. Biểu hiện, triệu chứng, đặc điểm của bệnh
- Thần kinh giữa là thần kinh hỗn hợp, vừa vận động, vừa cảm giác
- Bệnh nhân thường đau, dị cảm và than tê ngón cái, ngón trỏ, ngón giữa và ½ ngón đeo nhẫn, đau các ngón tay, bàn tay, cổ tay và đôi khi vùng cẳng tay. Khi phải vận động cổ tay, ngón tay nhiều như lái xe máy,làm việc văn phòng… thì triệu chứng tê và đau sẽ nặng hơn.
- Một số trường hợp nặng bệnh nhân sẽ biểu hiện yếu tay, cầm đổ vật dễ rớt đó là do cơ mô cái bị teo, không đối chiếu được ngón cái với các ngón khác.
Cơ mô cái bị teo do chèn ép thần kinh giữa rất nặng
4. Hệ luỵ, hậu quả nếu không điều trị kịp thời
Nếu không điều trị kịp thời gây ra:
- Mất cảm giác các ngón cái, ngón trỏ và ngón đeo nhẫn
- Đau nhức các ngón tay, bàn tay, cổ tay, đau nhiều về đêm gây mất ngủ
- Yếu tay, cầm nắm đổ vật dễ bị rới
- Không làm được động tác đối chiếu ngón cái và các ngón khác
5. Phương pháp điều trị
+ Đối với trường hợp nhẹ cần điều hòa hoạt động cổ tay, giữ cổ tay ở vị trí trung tính (không gập quá cũng không duỗi cổ tay quá)
- Hạn chế sử dụng cổ tay quá nhiều trong các công việc nội trợ, sinh hoạt và làm việc, nhất là động tác duỗi cổ tay, ví dụ như:
- Hạn chế đánh máy tính quá nhiều, khi đánh máy tính cần có vật dụng mềm lót cổ tay
- Hạn chế chạy xe hon đa quá xa, rổ ga quá mạnh hoặc sử dụng cổ tay quá nhiều khi chạy xe
- Giữ bàn tay, ngón tay ấm, càng lạnh các ngón tay càng tê
- Các công việc nặng như các ngành xây dựng, công nghiệp…cần hạn chế hoạt động cổ tay
- Tránh các công việc phải lập đi lập lại quá nhiều cổ tay
- Đeo nẹp để giữ vị trí cổ tay trung tính
- Không nằm ngủ kê tay
+ Vật lý trị liệu:
Siêu âm điều trị vùng cổ tay
Tập vận động cổ tay
Chiếu đèn huỳnh quang vào vùng cổ tay
Mang nẹp cổ tay về đêm…
+ Uống thuốc: các loại thuốc kháng viêm, giảm đau sẽ giúp bệnh nhân giảm đau và đỡ tê tay
+ Chích thuốc:
Chích Corticoide vào ống cổ tay, tuy nhiên phương pháp này cần Bác sĩ có kinh nghiệm, tránh tiêm vào dây thần kinh, bệnh nhân cần được tư vấn kỹ trước khi tiêm
+ Phẫu thuật
Cắt bỏ dây chằng ngang cổ tay sẽ giúp thần kinh giữa hết chèn ép
Một số trường hợp nặng thần kinh giữa bị chèn ép lâu ngày nên bao ngoài thần kinh dầy lên đáng kể, vì vậy sau khi cắt dây chằng ngang thi bóc bao ngoài của thần kinh giữa sẽ tăng hiệu quả điều trị.
Cắt bỏ dây chằng ngang cổ tay sẽ giải áp thần kinh giữa giúp hết bệnh
Mọi người dân khi có các triệu chứng của bệnh hãy đến ngay bệnh viện Đa khoa tỉnh Hải Dương để được chẩn đoán và điều trị kịp thời.
Ths.Bs Đặng Việt Công - Bs Đặng Đình Hiếu
Khoa Ngoại 1- Chấn thương Chỉnh hình